Pod domeną www.zamekuniejow.pl nie są zamieszczane informacje dotyczące hotelu. Nie znam aktualnego adresu internetowego strony hotelu.

Jak przystało na jedno z najstarszych miast Polski (prawa miejskie ok. 1290 r.), ma Uniejów swoją legendę. Dawno, dawno temu ukryto tu skrzynie pełne złota i srebra. Gdy zjawili się zbóje chcący wykraść skarb, piękna Uniejka podstępem wywiodła ich z miasta, oddając w ofierze życie.

Kto chce dokładnie poznać tę historię, niech uda się do zamkowego parku i odnajdzie posąg Białej Damy z wyrytą pod nim legendą. Przy okazji może poszukać złotej monety z licem Uniejki – podobno pobłyskuje czasem w gęstej trawie. Jeśli ktoś ma złe zamiary, usłyszy jęki i wrzaski pokonanych zbójów, zakochany natomiast ujrzy na tafli wody twarz pięknej dziewczyny…

***

Park leży na lewym brzegu Warty i zajmuje blisko 32 ha. Powstał ok. 1860 r. dzięki staraniom żony carskiego generała Aleksandra Tolla (rodzina Tollów od 1836 do ok. 1918 r. władała dobrami uniejowskimi). Na żyznych madach powstałych na skutek wylewów rzeki rośnie około 80 gatunków drzew i krzewów, m.in. platany, cypryśnik błotny, orzech czarny, klon srebrzysty oraz dwa pomniki przyrody – dąb szypułkowy i buk. W zachodniej części parku można podziwiać piękną aleję grabową. Cenne okazy poznamy, wędrując ścieżką edukacyjną.

Sąsiadujące z parkiem tereny zielone w lipcu i sierpniu zamieniają się w obozowisko rycerzy. Od 5 do 6 lipca zostanie tu rozegrany IV Wielki Turniej Rycerski, organizowany przez urząd miasta przy udziale bractw z całej Polski. Śmiałkowie będą mogli kruszyć kopie i stawać do konkursów o beczkę miodu czy uśmiech niewiasty. Rycerze powrócą do Uniejowa 2 i 3 sierpnia, na II Jarmark Średniowieczny.

Na wzniesieniu pośród zieleni widać zamek wybudowany w latach 1360-65. Wchodził w skład systemu obronnego tworzonego przez warownie w Kole, Sieradzu i Łęczycy. Na przełomie XIV i XV w. był główną rezydencją arcybiskupów gnieźnieńskich (w XVI w. rolę tę przejął Łowicz). W XV w. dodano mu dwie narożne baszty, wieżę bramną i zewnętrzny mur. Tak wzmocniony stał się doskonałym skarbcem. Podczas wojny trzynastoletniej 1454-66 przechowywano tu relikwie i kosztowności kapituły gnieźnieńskiej, m.in. głowę i rękę św. Wojciecha. W XVII w., za sprawą arcybiskupów Jana Wężyka i Macieja Łubieńskiego zamek stracił status warowni, przebudowano go w duchu barokowej rezydencji (herby ich rodów, Wąż i Pomian, zobaczymy na wieży bramnej).

Mimo niewielkich rozmiarów zamek prezentuje się okazale. Przez wszystkie wieki był niemal bez przerwy użytkowany, zachował się więc w dobrym stanie. Spacerując alejkami parkowymi, podziwiamy trójkondygnacyjny budynek mieszkalny zwieńczony dwuspadowym dachem. Od północy budowla zamknięta jest murami kurtynowymi, w części wschodniej wznosi się masywna gotycka wieża. Wspiąwszy się krętymi schodami na wysokość ok. 25 m, podziwiamy panoramę miasteczka i Uroczyska Zieleń (ten zespół przyrodniczo-krajobrazowy liczy 77 ha). Dolna część wieży służyła za więzienie. Około 1485 r. arcybiskup

Zbigniew Oleśnicki zamknął w nim na przeszło rok gdańskiego rzeźbiarza i budowniczego Hansa Brandta, by zmusić go do dokończenia nagrobka (zaniechał prac mimo pobrania zapłaty z góry; dziś dzieło to można oglądać w katedrze gnieźnieńskiej).

Tablica herbowa na jednej ze ścian dziedzińca to XVI-wieczna pamiątka po Stanisławie z Gomolina

herbu Jelita, który podjął się odbudowy zamku po pożarze. Z tego okresu pochodzi też niewielka kaplica z polichromiami przedstawiającymi Chrystusa, Matkę Boską z Jezusem, św. Wojciecha.

Kolejne stulecia przynosiły zamkowi na przemian lata zniszczeń i odbudowy. W okresie międzywojennym przekształcono go w pensjonat, po wojnie był tu magazyn nawozów sztucznych. Dziś należy do Zrzeszenia Studentów Polskich i wraz z parkiem stanowi zespół konferencyjno-wypoczynkowy, częściowo udostępniony do zwiedzania. Odbywają się tu zjazdy, konferencje i duże uroczystości rodzinne.

***

Idziemy parkową aleją w kierunku wschodnim i przekraczamy most na Warcie. Podobno głęboko pod korytem rzeki, pomiędzy zamkiem a kolegiatą Najświętszej Marii Panny, ciągnie się zasypany tunel. Według legendy ukryto w nim skarby i kosztowności, ale nikt nie odnalazł doń wejścia.

Po przejściu około 300 m ul. Kościelnicką docieramy na nieduży rynek. Z trzech stron otaczają go kolorowe, XIX-wieczne kamienice, dwu- i trzykondygnacyjne (na parterze kilka sklepików, cukierni i restauracji). Z czwartej strony – mały park. W samym środku na skwerze stoi pomnik pamięci obrońców Uniejowa z września 1939 r. W północno-zachodnim narożniku błyszczą w słońcu jasnożółte ściany czworobocznej wieży bramnej z zegarem. Neobarokowa budowla wysoka na ok. 25 m pochodzi z XIX w. Piękny wygląd zawdzięcza niedawnej renowacji.

Wieża stanowi przejście z rynku na plac Kolegiacki otoczony starym, kamiennym murem. Kolegiata wzniesiona w XIV w. z inicjatywy Jarosława Bogorii Skotnickiego, prawdopodobnie w miejscu kościoła zniszczonego podczas najazdu krzyżackiego, była wielokrotnie przebudowywana. Warto

zwrócić uwagę na sklepienie krzyżowo-żebrowe w prezbiterium, rokokową ambonę i cztery konfesjonały oraz kamienną gotycką kropielnicę. Imponująco prezentuje się rokokowy ołtarz główny z postaciami czterech świętych: Stanisława, Wawrzyńca, Wojciecha i Floriana. W jednej z bocznych barokowych kaplic znajduje się XVII-wieczny obraz świętej rodziny, inna skrywa cenny sarkofag błogosławionego Bogumiła z 1666 r. W 1862 r. w kolegiacie brała ślub Maria Wasiłkowska, późniejsza poetka, z Janem Jarosławem Konopnickim (we wnętrzu trwają prace renowacyjne, można wejść tylko podczas mszy).

Kierując się na północ, ulicą Targową dotrzemy do XIX-wiecznego klasycystycznego dworku Henryka Hofmajstera, krewnego i zarządcy dóbr rodziny Tollów. Odrestaurowany, elegancki budynek to obecnie siedziba gminnego ośrodka kultury. Otacza go nieduży, zadbany ogród.

***

Prawdziwym skarbem blisko trzytysięcznego Uniejowa są wody geotermalne – o temperaturze ok. 68 st. C, nisko mineralizowane, chlorkowo-sodkowe. Pochodzą z trzech odwiertów o głębokości ponad 2 tys. m każdy. Woda wypływa z nich z prędkością 68 m sześc./godz. Od lat ogrzewa miasto, jest też wykorzystywana w celach leczniczych.

Ma właściwości kojące, relaksujące i odprężające. Korzystnie działa przy schorzeniach ortopedycznych, układu krążenia i nerwowego. W gabinecie balneologicznym Geotermii Uniejów możemy zażyć m.in. kąpieli perełkowych, inhalacji i masaży. Według legendy gorące wody biją z pełnego miłości i żaru serca odważnej Uniejki.

Źródło: http://turystyka.gazeta.pl/Turystyka/1,81910,5422891,Malych_miasteczek_czar__Uniejow_nad_Warta.html

ufortyfikowano, co i tym razem nie przeszkodziło w zajęciu go w 1492 roku przez znanego wielkopolskiego szlachtę Wawrzyńca Kośmidra Gruszczyńskiego z Iwanowic, toczącego z arcybiskupem Zbigniewem Oleśnickim prywatną wojnę o Koźmin. W tym czasie budowla prócz zadań rezydencjalnych i obronnych pełniła też funkcję kościelnego archiwum oraz biblioteki – w Uniejowie odbywały się zjazdy duchowieństwa, a w trakcie wojny trzynastoletniej na zamku trzymano cenne kosztowności i relikwie. Ponadto mieściło się tu więzienie dla innowierców i nieposłusznych księży, ale nie tylko. Jednym ze świeckich lokatorów owego przybytku był gdański rzeźbiarz Hans Brandt skazany w 1485 za ucieczkę z pieniędzmi, jakie otrzymał od Zbigniewa Oleśnickiego tytułem zlecenia na wykonanie nagrobka św. Wojciecha dla katedry w Gnieźnie. Nierzetelny artysta schronił się w Prusach, gdzie został złapany, a następnie osadzony w uniejowskim więzieniu, w którym chcąc niechcąca swe dzieło ukończył.

źródło:http://www.zamkipolskie.com/uniej/uniej.html

kiedy zamkiem zarządzało Zrzeszenie Studentów Polskich, nikt, jak twierdza w Uniejowie, nie interesował się stanem bezpieczeństwa przeciw pożarowego budynku. Kiedy na wniosek uniejowskich urzędników, sprawdzano je, to i tak nie egzekwowano zaleceń strażaków. Dopiero teraz podjęto tak dotkliwą dla miasta decyzję. Zdaniem samorządowców z Uniejowa, sprawa jest wysoce podejrzana, ponieważ decyzja zapadła w czasie, kiedy komendant wojewódzki PSP przebywał na urlopie wypoczynkowym. Ponoć kiedy poprzedni zarządcy opuszczali miasta jeszcze ich popamiętają.
Zaprzestano świadczenia usług hotelarskich na zamku. Zamknięty jest też dla zwiedzających. Dostępna jest tylko restauracja. Straty będą znaczne. Jak się dowiedzieliśmy ubiegło-miesięczny obrót na zamku wyniósł 100 tys. zł, a poprzedni zarządy tego obiektu nie wykazywali nawet w najlepszych okresach obrotu powyżej 50 tys. zł miesięcznie. Decyzja Komendy Powiatowej PSP w Poddębicach, ma zostać zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Żądane będzie także odszkodowanie za poniesione straty wraz z odsetkami. W najgorszej sytuacji są pracownicy. Część z nich, będąca na umowach na czas określony ,miała mieć przedłużone. Teraz zasilą szeregi bezrobotnych.
Taką sytuacją najbardziej zaskoczony jest Józef Kaczmarek, burmistrz Uniejowa. To on po odzyskaniu przez gminę zamku, zabiegał o jego pełny monitoring ppoż. W przyszłym roku zostanie zamontowana większa od wymaganej liczba czujników. Zostaną też wymienione drzwi, a wśród nich także te przeciwpożarowe. Przetarg ma być ogłoszony w ciągu dwóch miesięcy per uzgodnieniach z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Burmistrza dziwi nagły pośpiech PSP Przez sześć lat, od kiedy zaczęły obowiązywać obecne przepisy nie robiono nic w tym kierunku, a kiedy gmina przejęła zamek i wkłada w jego remont miliony, zostaje nagle zamknięty. Jego .zdaniem, można było dać nowemu zarządcy czas na usunięcie stwierdzonych braków zwłaszcza, że wiedziano, iż są one planowane i realizowane. Jeżeli nie zostanie zmieniona decyzja o zakazie eksploatacji zamku, zostanie on w pełni udostępniony turystom najwcześniej we wrześniu tego roku. Straci na tym nie tylko PGK „Termy Uniejów”, ale też cała gmina. Mniejsza liczba miejsc noclegowych, to także mniej turystów odwiedzających Uniejów i okolice, którzy zostawiają pieniądze w miejscowych sklepach, punktach usługowych i gastronomicznych. Tym samym straty liczone są w setkach tysięcy złotych miesięcznie”.

źródło: gazeta regionalna

Poniżej informacja zamieszczona na stronie internetowej urzędu.

“W związku z wydaniem przez Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Poddębicach decyzji zakazującej Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej “Termy Uniejów” sp. z o.o. w

Uniejowie ul. Polna 37, 99-210 Uniejów eksploatacji budynku zamku w Uniejowie z uwagi na mogące występować zagrożenie życia ludzi informujemy, iż z dniem dzisiejszym tj. 7.07.2009r. zaprzestaje się świadczenia w budynku zamku w Uniejowie usług hotelarskich”.

źródło: http://www.uniejow.net.pl/

Zamek w Uniejowie

Uniejowski zamek słusznie zaliczany jest do najciekawszych i najwartościowszych pod względem historycznym, architektonicznym i widokowym zabytków Ziemi Łódzkiej. Swą sławę zawdzięcza długim dziejom, ciekawej bryle i malowniczemu powiązaniu z krajobrazem: rzeką i jej łęgami oraz parkiem, tworzącym wespół wartościowy kompleks historyczno – przyrodniczy.

Zamek powstał w latach 1360 – 1365 i zbudowany został z polecenia arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława Bogorii Skotnickiego, jednego z najbliższych współpracowników króla Kazimierza Wielkiego. Stanowił uzupełnienie systemu warowni, stworzonego przez ostatniego z królewskich Piastów (król Kazimierz zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną – celnie opisało działalność “budowlaną” króla przysłowie). Wraz z sąsiadującymi warowniami królewskimi (Koło, Sieradz, Łęczyca) bronić miał dostępu do centrum państwa z kierunków północnego (Państwo Krzyżackie) i północno – zachodniego (Brandenburgia). Ponadto prywatna własność kościelna związana była z innym zadaniem – przechowywaniem w razie zagrożenia kosztowności skarbca i dokumentów kancelarii gnieźnieńskiej.

Warownię zbudowano na lewym – zachodnim brzegu głównego koryta Warty (płynęła ona podówczas wieloma korytami, z których najważniejsze pokrywało się zapewne z dzisiejszym biegiem uniejowskiego odcinka rzeki), w odległości 300 m od rynku. Budowla wzniesiona została na niewielkim sztucznym nasypie, być może pamiętającym poprzedni drewniany zameczek, spalony

przez Krzyżaków w 1331 r., na planie zbliżonym do kwadratu (25 x 28 m). O gotyckim obliczu zamku decydowały względy obronne: ceglany mur, sięgający 13 m wysokości, brama wjazdowa, fosa i palisada, także budynek mieszkalny na zachodniej ścianie. Elementem dominującym była zamkowa baszta, stołp o wysokości 25 m i średnicy 9 m. Mimo niewielkich jak na możliwości ówczesnych budowniczych rozmiarów zamek posiadał interesujące, przemyślane założenie. Zwarta bryła z masywną basztą zapewne była symbolicznym wyrazem panowania arcybiskupiego nad Uniejowem i okolicą. W połowie XV stulecia budowlę przebudowano, dodając do budynku mieszkalnego dwie trójkodygnacyjne baszty narożne, ponadto zamek poważnie wzmocniono zewnętrznym niskim murem, ciągnącym się od stołpu wzdłuż północnego skrzydła.

Zamek spełniał rozmaite funkcje. W podziemiach baszty uwięziono w 1422 r. z polecenia papieża Marcina V pojmanych husytów. W 1485 r. trafił tutaj gdańszczanin Hans Brand (Brandt), który niebacznie zrezygnował z dokończenia sarkofagu, budowanego z polecenia abp. Zbigniewa Oleśnickiego, wcześniej inkasując zapłatę. Ucieczka do Prus nie udała się i Brand w Uniejowie zaczęte dzieło dokończył. W czasie wojny trzynastoletniej (1454 – 1466) w Uniejowie przechowywano najświętsze relikwie arcybiskupstwa (w tym głowę św. Wojciecha) oraz kosztowności. Na zamku odbywały się także zjazdy duchowieństwa.

Znamy dokładne wyposażenie zamku, aczkolwiek z nieco późniejszego okresu, bo z połowy XVI w. Stan murów budowli był dobry, zwieńczono je blankami “kunsztownymi i dobrze zbudowanymi”, przykrytymi ozdobnymi dachówkami, położonymi na koszt arcybiskupstwa. Wewnątrz znajdowały się łaźnie, budynki, małe komnaty i inne pomieszczenia, takie jak składy. Zamek był wyposażony w 3 działa, 19 hakownic (14 nowych i 5 starych), a oprócz tego 10 rusznic i beczkę prochu.

Poważniejszy remont zamek przeszedł w latach 1525 – 1534 w związku z koniecznością likwidacji zniszczeń wywołanych pożarem. Restauracji dokonał Stanisław z Gomolina (Gomulina), starosta arcybiskupi i pisarz ziemski sieradzki. Polegała ona na wzniesieniu w obrębie międzymurza południowo – wschodniego nowego budynku mieszkalnego. W nowym skrzydle umieszczono m.in. kaplicę zamkową. W zachowanym do dziś pomieszczeniu podziwiać można wyjątkowej urody polichromie przedstawiające Chrystusa, męczeństwo św. Wojciecha, Matkę Boską z Jezusem, anioły i motywy roślinne. Malowane przez nieznanego nam artystę zachwycają lekkością rysunku, majestatem i dobrocią bijącą z twarzy postaci uwiecznionych na zamkowych murach. Zmiany dokonane przed 1534 r. zmieniły wygląd zamku. Zatracił on surowy gotycki wygląd. Zmieniło się też przeznaczenie budowli. Potężne mury nie były już wystarczającym zabezpieczeniem przed coraz nowocześniejszą artylerią. Toteż zamek stał się renesansową rezydencją, miejscem odpoczynku i spotkań, a nie tylko twierdzą. Dodajmy, iż Stanisław z Gomolina nie omieszkał uwiecznić swego dzieła: uczynił to umieszczając tablicę z piaskowca na jednej z ostrołukowych blend na północnej ścianie dziedzińca.

Ostatecznie większość swych warownych cech zamek utracił w połowie XVII w. Inspiratorami prac byli dwaj arcybiskupi – prymasi Jan Wężyk i Maciej Łubieński. Zabudowano wówczas międzymurze południowo – zachodnie, czyniąc ze ściany południowej wizualną wizytówkę budowli. Powiększono także główną basztę, a od strony zachodniej dobudowano paradne dwubiegowe schody. Te remonty również uwieczniono tablicami z piaskowca, umieszczonymi nad portalem. Pomyślny okres dziejów uniejowskiej rezydencji przerwany został wkrótce później, po “potopie szwedzkim” i rokoszu Lubomirskiego. Dodajmy też, iż arcybiskupi przenieśli swa siedzibę do Łowicza, bliżej nowej stolicy, co dopełniło miary spadku znaczenia Uniejowa i jego zamku. Poważne straty zadał pożar w 1736 r. Abp Krzysztof Szembek nakazał w 1745 r. jedynie powierzchowny remont, zapobiegający dalszej nieuchronnej dewastacji.

Kres I Rzeczypospolitej zastał zamek w złym stanie, niemniej ciągle był użytkowany, choć bliższych szczegółów nie znamy. W 1796 r. rząd pruski ogłosił upaństwowienie dóbr arcybiskupich. Po przeszło 700 latach Uniejów przestał być własnością arcybiskupią. Także zmienił się właściciel zamku, tylko że nowy – rząd pruski – nie miał pomysłu na jego odpowiednie wykorzystanie. Wskutek napoleońskiego wichru historii, mocno wiejącego nad Europą w początkowych latach XIX w., zmieniły się granice państw. Uniejów wszedł w granice Królestwa Polskiego, czyli ziem polskich zaboru rosyjskiego. W roku 1836 zamek, miasto i okoliczne dobra otrzymała rodzina Tollów, pochodzących z Estonii, acz silnie zrusyfikowanych (głównie dzięki zasługom gen. piechoty hr. Karola Tolla). Urządzeniem majoratu zajął się syn Karola, hr. Aleksander. Dokonał on w 1848 r. gruntownego remontu, nadając zamkowi (zwłaszcza ścianie zachodniej) nowe, klasycystyczne oblicze. Romantyczny charakter budowli został dopełniony w prześliczny sposób poprzez założenie od północy i zachodu parku. Na przestrzeni 37 ha powstał park oparty na istniejących uwarunkowaniach topograficzno – przyrodniczych, m.in. przez adaptacje fragmentów starorzecza Warty. Szata roślinna parku wzbogacona została przez zasadzenie egzotycznych gatunków drzew: cypryśnika błotnego, kłęka kanadyjskiego, platana i dęba kaukaskiego. Tollowie byli właścicielami zamku do ok. 1918 r. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w zamku umieszczono hotel, szkołę średnią. W czasie okupacji zamek zamieniono na magazyn nawozów sztucznych i opału. Dopiero w latach 1957-1967 przeprowadzony został gruntowny remont według koncepcji H. i Z. Ziętkiewiczów. Współczesna bryła zawiera w sobie elementy trzech poprzednich wcieleń zamku: gotyckiej warowni, renesansowego pałacu i klasycystycznej rezydencji.